banner_xuatban

Hoàng Vân - Nhạc và Đời

Tác giả : Viện âm nhạc
Năm xuất bản : 2022

Nhạc sĩ Hoàng Vân (1930-2018) là một đại diện tên tuổi cho thế hệ nhạc sĩ “cây đa cây đề” của Việt Nam. Với tài năng âm nhạc hiếm có, sức sáng tạo dồi dào, cùng trải nghiệm thực tế phong phú, ông là một trong số ít các nhạc sĩ có độ bao phủ tác phẩm ở hầu hết mọi lĩnh vực, hình thức, thể loại âm nhạc từ thanh nhạc đến khí nhạc, từ ca khúc đến đại hợp xướng, từ độc tấu-hòa tấu nhạc cụ đến giao hưởng. Điều đáng nói là ở lĩnh vực, thể loại nào, ông cũng để lại những dấu ấn đậm nét, trong đó không ít tác phẩm của ông được xem như những “tượng đài” âm nhạc, khó ai có thể vượt qua. Gần gũi mà tinh tế, giản dị mà cao sang là cảm nhận chung của phần đông công chúng về nhạc của ông.

Cả cuộc đời hơn nửa thế kỷ sáng tác, nhạc sĩ Hoàng Vân đã đóng góp cho nền âm nhạc mới Việt Nam khoảng hơn 700 tác phẩm ở mọi thể loại, hình thức âm nhạc. Hầu hết các tác phẩm và di cảo của ông đã được gia đình nhạc sĩ dày công thu thập lại từ nhiều nguồn khác nhau, thống kê, phân loại, lưu trữ và bảo tồn trong những năm vừa qua. Năm 2021, Viện Âm nhạc cùng gia đình nhạc sĩ dự kiến tổ chức hội thảo khoa học “Hoàng Vân - Nhạc và Đời” với sự tham gia của các đại biểu thuộc nhiều lĩnh vực để chia sẻ những nhận định, cảm nhận về âm nhạc, con người Hoàng Vân qua việc khảo cứu, tìm hiểu, phân tích đánh giá các tác phẩm của ông từ các góc nhìn khác nhau. Tuy nhiên, do những nguyên nhân khách quan bất khả kháng, cuộc hội thảo đã không được diễn ra như dự định. Để mọi thông tin cũng như bộ sưu tập tài liệu quý giá về nhạc sĩ Hoàng Vân có thể được công bố rộng rãi, đến với đông đảo công chúng, Viện Âm nhạc đã quyết định phối hợp với gia đình nhạc sĩ xuất bản cuốn sách “Hoàng Vân - Nhạc và Đời”.

Đúng như tiêu đề của cuốn sách, nội dung ấn phẩm được chia thành hai phần lớn:

* Nhạc

Phần này bao gồm những bài viết khoa học phân tích, đánh giá về các khía cạnh khác nhau trong các tác phẩm thuộc cả hai lĩnh vực: nhạc có lời và khí nhạc của nhạc sĩ Hoàng Vân, đem tới cho độc giả một cái nhìn tương đối khái quát về phong cách, ngôn ngữ âm nhạc của nhạc sĩ. Đó là một Hoàng Vân muôn hình muôn vẻ, giàu cảm xúc khi sáng tác ca khúc - hoành tráng trong ngợi ca, dịu dàng thủ thỉ trong tình ca, đậm chất trữ tình trong ngành ca và tỉnh ca, tươi vui nhí nhảnh trong nhạc thiếu nhi…; một Hoàng Vân tiên phong, mới mẻ trong tư duy, độc đáo trong bút pháp sáng tác, nhuần nhuyễn, khéo léo trong phối khí ở các tác phẩm khí nhạc.

* Đời

Không phải là những phân tích, nhận định khoa học, lý tính; phần thứ hai của cuốn sách là sự chia sẻ với độc giả những tình cảm, cảm nhận của bạn bè, đồng nghiệp, nhà phê bình - nghiên cứu, người yêu nhạc đối với âm nhạc và con người Hoàng Vân qua các trang viết trên báo chí, những cuộc phỏng vấn, nói chuyện. Bao trùm hết thảy đều là sự yêu mến, kính trọng, tôn vinh một người nhạc sĩ tài hoa, lịch thiệp; một “người thầy tài năng, chuẩn mực”1; một “người được lịch sử lựa chọn”2 để trở thành “cây đại thụ của nền âm nhạc Việt Nam”3. Cũng trong phần này, một góc đời tư đong đầy yêu thương, nhớ nhung của mối tình sâu nặng, thủy chung son sắt với người vợ của nhạc sĩ cũng được chia sẻ qua những bức thư ông gửi cho vợ từ nơi xa.

Bên cạnh hai phần chính, một phần nội dung hết sức quan trọng, có giá trị tư liệu cao và đặc biệt nhất của cuốn sách chính là phần Phụ lục, chứa đựng toàn bộ thành quả dày công sưu tập của gia đình nhạc sĩ cho đến thời điểm hiện nay. Đó là Bảng Danh mục hơn 700 tác phẩm của nhạc sĩ Hoàng Vân và Danh mục các tài liệu liên quan đến nhạc sĩ được tổng hợp, sắp xếp hết sức công phu. Hy vọng chúng sẽ giúp ích phần nào cho công việc nghiên cứu, giảng dạy và thưởng thức âm nhạc.

Để ra mắt được cuốn sách này, Viện Âm nhạc xin được gửi lời trân trọng cảm ơn tới các tác giả, các nhà nghiên cứu, các nhạc sĩ, những người yêu nhạc Hoàng Vân, và đặc biệt là gia đình nhạc sĩ đã cùng đồng hành với Viện trong suốt một năm vừa qua. Mong rằng cuốn sách sẽ được độc giả yêu thương đón nhận!

Viện Âm nhạc