banner_xuatban

Gánh tương tư


Đào nương Nguyễn Thị Chúc (1930-2014) sinh năm 1930 tại làng Ngãu Cầu, xã An Khánh, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc thành phố Hà Nội).

Làng Ngãi Cầu quê bà xưa kia có Giáo phường Ngãi Cầu, một tổ chức do nhà nước đặt ra để cai quản nghề hát Ca trù; có dòng họ Nguyễn, dòng họ Phó cả 5 đời theo nghiệp Ca trù.

Cha mẹ của đào nương Nguyễn Thị Chúc là kép đàn Nguyễn Bá Phương và đào nương Trương Thị Mai. Từ năm 9-10 tuổi, bà đã được cha nẹ truyền dạy cho nghề hát. Năm 12 tuổi bà đã được cha mẹ cho đi hát ở các đám, các lễ hội. Năm 1950, bà rời quê hương xuống Hải Phòng kiếm sống, hát cho nhà hát lớn nhất Hải Phòng thời bấy giờ.  Năm 20 tuổi bà lấy chồng, về quê sinh sống, chia tay với nghiệp cầm ca.

Mặc dù không còn mưu sinh bằng nghề hát nhưng ngọn lửa say mê Ca trù chưa bao giờ tắt trong lòng người đào nương năm xưa. Ngay từ khi di sản Ca trù có dấu hiệu hồi sinh, bà đã nhiệt tình tham gia cùng các cơ quan, tổ chức như Viện Âm nhạc, Câu lạc bộ Ca trù Hà Nội, Giáo phường Ca trù Thăng Long..trong mọi hoạt động và quảng bá cho di sản Ca trù. Năm 2006, bà được Hội Văn nghệ dân gian phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian.

Suốt đoạn đời đi hát của mình, Đào nương Nguyễn Thị Chúc đã làm say lòng biết bao tao nhân mặc khách bởi giọng ngâm tuyệt kỹ, bởi kỹ thuật ém hơi, đổ hột đậm chất Ca trù. Giọng hát của bà khi tuổi đã ngoại bát tuần vẫn đẹp, trong, mộc mạc mà sâu lắng, khó ai sánh được.

Kép đàn Nguyễn Phú Đẹ sinh năm 1923, là con cháu dòng họ Nguyễn, chi Nguyễn Phú, một dòng tộc Ca trù nhiều đời của giáo phường Ca trù tổng Ngọc Lâm (nay là thôn Cao La, xã Dân Chủ, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương).  Xuất thân từ một gia đình có truyền thống Ca trù có tiếng trong vùng nên kép đàn Nguyễn Phú Đẹ thừa hưởng những ngón đàn đáy “tuyệt chiêu”. Ông hiểu và chơi nhuần nhuyễn các ngón đặc trưng của đàn đáy như: nhắn, chụp, chùn, rung, mỡ, nục nạc, cùng các câu, các khổ đàn như câu dạo năm cung, khổ sòng đầu, khổ giữa, khổ xiết, khổ lá đầu, khổ sòng kiệt. Tiếng đàn của ông cất lên từ câu dạo, đến các khổ đàn thực sự là tiếng tơ lòng của người nghệ sĩ một đời theo nghiệp cầm ca. Lối đàn “hàng huê” của ông ẩn mà hiện, xa mà gần, tưởng có mà không, tưởng không mà có đã làm mê hoặc biết bao người yêu nghệ thuật Ca trù…Lối đàn này đòi hỏi người kép đàn có khả năng sáng tạo cao, chịu khó tìm tòi, học hỏi để có thể biến hoá linh hoạt, hoà quyện với giọng ca tiếng phách.

Đặc biệt, kép đàn Nguyễn Phú Đẹ còn hiểu biết sâu về những quy cách, lề lối Ca trù hát thờ ở đình làng.  Ông còn là người truyền nghề cho nhiều thế hệ học trò ở Hà Nội và Hải Dương, mặc dù tuổi đã ngoài 90 nhưng ông vẫn đầy nhiệt huyết với nghệ thuật Ca trù. Năm 2006 ông được Hội Văn nghệ dân gian Việt nam trao tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian.

Viện Âm nhạc xin trân trọng giới thiệu đĩa CD “Gánh tương tư” với 8 tiết mục Ca trù đặc sắc do đào nương Nguyễn Thị Chúc, kép đàn Nguyễn Phú Đẹ và cầm chầu Phạm Đình Hoằng trình bày. Hy vọng với lời ca tiếng đàn của hai nghệ nhân hàng đầu trong giới Ca trù, đĩa CD này sẽ thay lời tri ân tới hai người nghệ nhân lão thành đã cống hiến cả cuộc đời cho loại hình nghệ thuật này, cũng là món quà đặc biệt xin được gửi tới các thính giả yêu Ca trù.

Để xem được đầy đủ  hơn xin mời các bạn xem link sau: 

/Media/Default/Default/Tai%20lieu/ganh%20tuong%20tu.pdf

 

(CD)