SERIES: HÀNH TRÌNH SƯU TẦM ÂM NHẠC DÂN GIAN TẠI Y TÝ – 2026 ​(Do Viện Âm nhạc thực hiện)

(Tập thể cán bộ Viện Âm nhạc trong chuyến đi điền dã)

PHẦN 1: ĐẦU XUÂN LÊN MIỀN MÂY ​

Đầu xuân 2026, đoàn công tác của Viện Âm nhạc đã ngược ngàn lên với xã Y Tý (Lào Cai) – nơi mây trời hòa quyện cùng những nếp nhà cổ kính của người Hà Nhì, người Mông. ​Y Tý những ngày cuối tháng 2 vẫn còn bảng lảng hơi sương. Giữa không gian tĩnh mịch của núi rừng, những thanh âm mộc mạc của kèn lá, sáo dọc, đàn môi... bắt đầu được đánh thức. Mỗi làn điệu không chỉ là âm thanh, mà còn là cách người dân nơi đây gửi gắm tâm tư, tình cảm qua những khúc hát mùa xuân hay những bản nhạc giao duyên đôi lứa. ​Chuyến đi đầu năm mở ra một hành trình lắng nghe và gìn giữ đầy cảm xúc. 

​PHẦN 2: NHỮNG THANH ÂM GIỮA BIÊN CƯƠNG ​

Trong các ngày làm việc thực địa, đoàn công tác đã tiến hành ghi âm, ghi hình nhiều thể loại âm nhạc truyền thống tiêu biểu của cộng đồng Hà Nhì và Mông. ​Từ độc tấu kèn lá, sáo dọc đến các hình thức hát đám cưới, hát mừng nhà mới và dân vũ dân gian – mỗi tiết mục đều được thực hiện ngay trong không gian sinh hoạt của bản làng. Nhiều nghệ nhân cao tuổi đã trực tiếp trình diễn và chia sẻ về hoàn cảnh diễn xướng, minh chứng rằng cho đến hiện tại âm nhạc dân gian vẫn là một phần không thể tách rời trong đời sống văn hóa của cộng đồng. ​

​PHẦN 3: GÓI TRỌN DI SẢN VÀO TƯ LIỆU ​

Sau nhiều ngày làm việc liên tục, chương trình sưu tầm tại Y Tý đã hoàn thành theo đúng kế hoạch với khối lượng tư liệu phong phú. Đoàn đã thu thập được hàng chục bản ghi âm nhạc đàn, dân cavà các thước phim dân vũ truyền thống quý giá.

​Từng khung hình, từng dải sóng âm đều là những mảnh ghép quan trọng trong bức tranh toàn cảnh về đời sống tinh thần của các dân tộc thiểu số. Các tư liệu này sẽ sớm được hệ thống hóa để phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy và góp phần bảo tồn kịp thời các hình thức diễn xướng trước nguy cơ mai một.

 PHẦN 4: TỔNG KẾT HÀNH TRÌNH

​Hành trình tại Y Tý đã khép lại thành công rực rỡ. Những tư liệu thu thập được không chỉ có giá trị lưu trữ lâu dài mà còn là nguồn tài liệu quý báu để khai thác và phát huy giá trị âm nhạc truyền thống trong đời sống đương đại. ​Dẫu chuyến đi đã kết thúc, nhưng những giai điệu của núi rừng Y Tý vẫn còn ngân vang – như một lời nhắc về trách nhiệm gìn giữ bản sắc dân tộc.

Viện Âm nhạc trân trọng cảm ơn sự hỗ trợ tận tình của chính quyền địa phương cùng các nghệ nhân đã đồng hành cùng chương trình! ​

MỘT SỐ HÌNH ẢNH CHUYẾN ĐI ĐIỀN DÃ

(Tin bài: Vũ Thúy Kiều Oanh; Bản quyền tư liệu ảnh: Viện Âm nhạc)