Âm nhạc dân gian là một trong những di sản văn hóa quý giá, phản ánh lịch sử, đời sống và bản sắc của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam. Mỗi làn điệu dân ca, mỗi tiếng đàn, tiếng hát không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn lưu giữ ký ức, phong tục, tín ngưỡng và tri thức dân gian được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Trong giai đoạn 2005 - 2009, với sự hỗ trợ của Quỹ SIDA (Thụy Điển) thông qua Dự án "Hỗ trợ Văn hóa Việt Nam vì sự phát triển bền vững", Viện Âm nhạc đã triển khai nhiều chương trình điền dã, sưu tầm, ghi âm và tư liệu hóa âm nhạc dân gian trên phạm vi cả nước. Trên cơ sở kết quả của dự án, bộ tư liệu "Âm nhạc dân gian các dân tộc" được xây dựng nhằm bảo tồn, lưu giữ, giới thiệu và lan tỏa những giá trị đặc sắc của âm nhạc truyền thống các dân tộc Việt Nam.

Bộ tư liệu gồm 36 đĩa (18 DVD và 18 CD), ghi lại hàng trăm tiết mục âm nhạc, diễn xướng dân gian cùng những hình ảnh thực địa về các nghệ nhân tại nhiều vùng, miền trên cả nước. Phạm vi sưu tầm trải dài từ miền núi phía Bắc, đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ cho đến Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là một trong những công trình sưu tầm, lưu trữ và giới thiệu âm nhạc dân gian có quy mô lớn nhất do Viện Âm nhạc thực hiện.

Không chỉ là những bản ghi âm hay những thước phim tư liệu, bộ tư liệu còn là kho tư liệu quý phản ánh đời sống văn hóa của các cộng đồng dân tộc Việt Nam. Từ những làn điệu giao duyên, hát ru đến âm nhạc nghi lễ, mỗi tác phẩm đều chứa đựng những câu chuyện về con người, vùng đất và các giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ, bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Việc xây dựng và công bố bộ tư liệu "Âm nhạc dân gian các dân tộc" góp phần quan trọng vào công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, đồng thời tạo nguồn tư liệu có giá trị phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, phổ biến và quảng bá âm nhạc truyền thống Việt Nam đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.

(Tin bài: Vũ Thúy Kiều Oanh; Nguồn tư liệu: Viện Âm nhạc)